Historia naszej petycji w sprawie szczepień psów przeciwko wściekliźnie
Spis treści
Skąd wzięła się potrzeba tej inicjatywy?
Od wielu miesięcy do Fundacji Vet-Alert napływały sygnały od opiekunów zwierząt, że obecne przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień psów przeciwko wściekliźnie są przestarzałe i nie odpowiadają aktualnej wiedzy weterynaryjnej. Obowiązek corocznego szczepienia psów obowiązuje nieprzerwanie od 1949 roku – w czasach, gdy wścieklizna stanowiła realne zagrożenie i szerzyła się głównie wśród zwierząt domowych.
Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Dzięki skutecznym programom doustnych szczepień lisów – rzeczywistego rezerwuaru wirusa – liczba przypadków wścieklizny w Polsce spadła o ponad 95%. Polska jest uznawana przez WHO i CDC za kraj wolny od wścieklizny psów, a przypadki choroby występują jedynie sporadycznie u zwierząt dzikich.
Mimo to przepisy nadal nakładają na właścicieli psów obowiązek corocznych szczepień, chociaż większość dopuszczonych do obrotu szczepionek zapewnia odporność dwu- lub trzyletnią. Brak dostosowania prawa do wiedzy naukowej powoduje nie tylko zbędne obciążenia finansowe dla opiekunów zwierząt, lecz także naraża zwierzęta na niepotrzebne powtarzanie zabiegów.
Dlatego Fundacja Vet-Alert podjęła działania, aby zwrócić uwagę ustawodawców i opinii publicznej na potrzebę zmiany przepisów – tak, by obowiązki dotyczące szczepień były racjonalne, bezpieczne i oparte na faktach.
Wycofanie czterech serii Szczepionki Rabisin
W maju 2025 roku po serii zgłoszeń dotyczących poważnych działań niepożądanych u zwierząt Główny Lekarz Weterynarii podjął decyzję o wycofaniu z obrotu czterech serii szczepionki Rabisin. Do Urzędu Rejestracji Produktów leczniczych zaczęły napływać liczne sygnały od opiekunów psów, którzy zaobserwowali u swoich zwierząt objawy chorobowe pojawiające się bezpośrednio po szczepieniu – od reakcji neurologicznych i problemów z układem ruchu, po nagłe pogorszenie ogólnego stanu zdrowia.
Po nagłośnieniu tej sprawy w mediach i w przestrzeni publicznej coraz więcej właścicieli zwierząt zaczęło łączyć pogorszenie kondycji zdrowotnej swoich psów z otrzymanym szczepieniem, co dodatkowo wzmocniło społeczną potrzebę weryfikacji zasad i częstotliwości obowiązkowych szczepień przeciwko wściekliźnie. Wydarzenie to stało się jednym z kluczowych impulsów do podjęcia przez Fundację Vet-Alert działań zmierzających do zmiany przepisów i zwiększenia bezpieczeństwa profilaktyki wścieklizny w Polsce.
Historia naszej petycji w sprawie szczepień psów przeciwko wściekliźnie - kalendarium działań
Wrzesień 2025 r. pierwsza wersja petycji
We wrześniu 2025 roku podjeliśmy decyzję o przygotowaniu petycji w sprawie zmiany obowiązujących przepisów dotyczących szczepień przeciwko wściekliźnie. Coraz częściej otrzymywaliśmy sygnały od opiekunów psów, którzy po szczepieniach obserwowali pogorszenie stanu zdrowia swoich zwierząt, a brak reakcji instytucji państwowych na te sygnały wzmocnił przekonanie, że konieczne jest działanie na rzecz przepisów opartych na rzetelnej wiedzy weterynaryjnej i zasadzie proporcjonalności.
Naszym celem stało się doprowadzenie do nowelizacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a w szczególności artykułu 56, który nakłada na właścicieli psów obowiązek corocznych szczepień przeciwko wściekliźnie. W petycji zaproponowaliśmy, aby okres ważności obowiązkowego szczepienia został wydłużony z 12 do 36 miesięcy, zgodnie z faktycznym czasem utrzymywania się odporności potwierdzonym w badaniach naukowych i rekomendacjach międzynarodowych organizacji weterynaryjnych. Wskazaliśmy także potrzebę wprowadzenia alternatywy dla zwierząt, u których występują przeciwwskazania zdrowotne do szczepienia. Zgodnie z naszym postulatem, w takich przypadkach badanie poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie (tzw. test FAVN) mogłoby zostać uznane za równoważne ze szczepieniem, co pozwalałoby na jego odroczenie na określony czas, nie narażając zwierzęcia ani jego opiekuna na sankcje.
W uzasadnieniu petycji podkreśliliśmy, że brak jest naukowych podstaw do utrzymywania corocznego obowiązku szczepień, ponieważ odporność po zastosowaniu nowoczesnych preparatów utrzymuje się co najmniej trzy lata. Zwróciliśmy również uwagę, że zbyt częsta immunizacja może mieć negatywny wpływ na zdrowie zwierząt, powodując reakcje alergiczne, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia neurologiczne. Coroczne szczepienia generują też niepotrzebne koszty – zarówno dla opiekunów, jak i dla gmin oraz schronisk, które utrzymują zwierzęta bezdomne.
Zaznaczyliśmy, że Polska pozostaje jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej, w których nadal obowiązuje roczny cykl szczepień, podczas gdy w większości państw okres ten wynosi od dwóch do trzech lat. Dodatkowo zwróciliśmy uwagę, że wdrażany w Polsce system elektronicznej rejestracji zwierząt KROPIK stanowi znacznie skuteczniejsze narzędzie kontroli wyszczepienia populacji niż nakaz powtarzania szczepień co rok.
Nasza inicjatywa wynikała także z obserwowanego w społeczeństwie spadku zaufania do instytucji państwowych i rosnącego sprzeciwu wobec przestarzałych przepisów, które nie uwzględniają współczesnej wiedzy. Dlatego wśród postulatów znalazł się również apel o utworzenie funduszu kompensacyjnego dla zwierząt, które ucierpiały w wyniku niepożądanych odczynów poszczepiennych. Fundusz taki, funkcjonujący na wzór systemów ochrony pacjentów w medycynie ludzkiej, stanowiłby ważny krok w kierunku budowy zaufania do systemu szczepień oraz lepszej ochrony zdrowia zwierząt w Polsce.
Październik 2025 r. Druga wersja petycji
Kiedy pierwsza wersja naszej petycji była już gotowa, opublikowana i rozpoczęliśmy zbieranie podpisów poparcia, niespodziewanie okazało się, że w Sejmie trwają już prace nad nową ustawą o zdrowiu zwierząt (druk nr 1749), która ma zastąpić dotychczasową ustawę o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. W praktyce oznaczało to, że pierwotna wersja petycji wkrótce mogłaby stać się nieaktualna, a zawarte w niej propozycje zmian – bez odniesienia do nowych przepisów – pozostałyby bez mocy legislacyjnej. W tej sytuacji musieliśmy przygotować kolejną, rozszerzoną wersję petycji, dostosowaną do procedowanego projektu ustawy.
Nowa wersja petycji, skierowana do Kancelarii Sejmu, dotyczyła projektu ustawy o zdrowiu zwierząt i obejmowała kluczowe postulaty w trzech głównych obszarach: częstotliwości szczepień, możliwości stosowania badań serologicznych oraz zasad ustalania kosztów szczepień. Wnieśliśmy o zmianę art. 44 ust. 2 poprzez wydłużenie okresu ważności szczepienia przeciwko wściekliźnie z 12 do 36 miesięcy, zgodnie z Charakterystykami Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu preparatów i aktualną wiedzą naukową. Dodatkowo zaproponowaliśmy wprowadzenie możliwości uznawania badania poziomu przeciwciał (test FAVN) jako alternatywy dla szczepienia w przypadkach, gdy zwierzę ma przeciwwskazania zdrowotne. Kolejnym ważnym punktem było przywrócenie mechanizmu określania maksymalnego kosztu szczepienia, który został pominięty w nowym projekcie ustawy, a który ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia powszechnego dostępu do szczepień, zwłaszcza dla osób mniej zamożnych i schronisk dla zwierząt.
W uzasadnieniu podkreśliliśmy, że coroczny obowiązek szczepień nie ma już podstaw naukowych, a utrzymywanie go w obecnej formie jest niezgodne z zasadą proporcjonalności i ze stanem faktycznym – odporność po szczepieniu utrzymuje się bowiem przez co najmniej trzy lata. Zwróciliśmy też uwagę na negatywne skutki zbyt częstych szczepień dla zdrowia psów, rosnący sprzeciw społeczny oraz brak zaufania do instytucji publicznych. Nasza petycja ma na celu dostosowanie prawa do realiów współczesnej weterynarii i rzeczywistego poziomu zagrożenia epizootycznego w Polsce, a także zapewnienie większej transparentności i racjonalności w polityce szczepień.
17 października 2025 głosowanie w Sejmie dotyczące uchwalenia ustawy o zdrowiu zwierząt
17 października 2025 r., podczas 43. posiedzenia Sejmu, odbyło się głosowanie nad całością rządowego projektu ustawy o zdrowiu zwierząt (druk sejmowy nr 1479 i 1803). Głosowanie miało miejsce o godz. 9:43 i dotyczyło przyjęcia ustawy w całości.
Na tym etapie nie zdążyliśmy jeszcze formalnie złożyć petycji. Projekt ustawy został poddany głosowaniu zanim stał się przedmiotem realnej debaty publicznej. Petycja Fundacji Vet-Alert wpłynęła do Sejmu dopiero 27 października 2025 r., a więc już po uchwaleniu ustawy i przekazaniu jej do Senatu.
W głosowaniu wzięło udział 442 posłów.
Za przyjęciem ustawy głosowało 242 posłów, przeciw było 198, 2 osoby wstrzymały się od głosu, a 18 nie wzięło udziału w głosowaniu.
Głosowanie w Sejmie: podział polityczny i brak realnej debaty
Wyniki głosowania pokazują wyraźny, niemal schematyczny podział polityczny, który od lat powtarza się przy ustawach „ze zwierzętami w tytule” – niezależnie od ich rzeczywnej treści. Zobacz jak głosowali posłowie – dokument w pdf.
Za przyjęciem ustawy niemal jednogłośnie opowiedziały się kluby centrum i lewicy:
- Koalicja Obywatelska – 152 głosy ZA
- PSL–Trzecia Droga – 31 głosów ZA
- Polska 2050 – 30 głosów ZA
- Lewica – 20 głosów ZA
- Razem – 5 głosów ZA
Przeciwko ustawie w zdecydowanej większości głosowała prawica:
- Prawo i Sprawiedliwość – 176 głosów PRZECIW (przy zaledwie 2 głosach ZA)
- Konfederacja i Konfederacja KP – wszystkie oddane głosy PRZECIW
- Republikanie – większość głosów przeciw.
Ten rozkład pokazuje, że sam fakt, iż ustawa dotyczy zwierząt, uruchamia automatyczne reakcje polityczne: prawica głosuje „przeciw”, centrum i lewica „za” – często bez pogłębionej analizy skutków społecznych, ekonomicznych i zdrowotnych konkretnych rozwiązań.
To szczególnie przykre, ponieważ sprawy zwierząt powinny łączyć, a nie dzielić. Ochrona zdrowia publicznego, racjonalne obowiązki nakładane na obywateli i dobrostan zwierząt nie są ani prawicowe, ani lewicowe. Tymczasem po raz kolejny zwyciężyły partyjne schematy, a nie merytoryczna refleksja nad konsekwencjami ustawy.
Co istotne, ustawa była procedowana w pośpiechu i bez szerokiej informacji publicznej. Prace nad nią toczyły się w cieniu głośnych medialnie projektów dotyczących tzw. ustawy łańcuchowej oraz zakazu hodowli zwierząt na futra. To właśnie te tematy skupiały uwagę opinii publicznej i organizacji społecznych.W efekcie ustawa o zdrowiu zwierząt — mimo że dotyczy milionów opiekunów psów i realnych kosztów ponoszonych przez obywateli — przeszła przez Sejm praktycznie bez społecznej kontroli i realnej debaty.
Dopiero po jej uchwaleniu rozpoczęliśmy intensywne działania interwencyjne, kierując wnioski do Senatu, Prezydenta RP oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.
27 Październik 2025 r. składamy petycję do Sejmu
27 października 2025 roku Fundacja Vet-Alert oficjalnie złożyła petycję w Kancelarii Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Nasz wniosek dotyczył zmiany przepisów projektu ustawy o zdrowiu zwierząt (druk sejmowy nr 1749) w zakresie zasad i częstotliwości obowiązkowych szczepień psów przeciwko wściekliźnie oraz uregulowania kosztów tych szczepień.
Petycja, podpisana przez niemal 17 tysięcy osób, została skierowana do sejmowej komisji pracującej nad projektem ustawy. Wskazaliśmy w niej na konieczność wydłużenia okresu ważności szczepień z 12 do 36 miesięcy, wprowadzenia możliwości stosowania testu poziomu przeciwciał (FAVN) w przypadkach przeciwwskazań zdrowotnych oraz przywrócenia delegacji dla ministra rolnictwa do określenia maksymalnej ceny szczepienia.
Podkreśliliśmy, że obowiązek corocznych szczepień nie znajduje uzasadnienia w aktualnej wiedzy naukowej, a brak regulacji kosztów stanowi realne obciążenie finansowe dla obywateli i samorządów.
27 Październik 2025 r. wystąpienie do Rzecznika Praw Obywatelskich
Równolegle do złożenia petycji w Sejmie, wystąpiliśmy z wnioskiem do Rzecznika Praw Obywatelskich o włączenie się do prac legislacyjnych nad ustawą o zdrowiu zwierząt w zakresie ochrony praw obywateli.
W piśmie skierowanym do Biura RPO wskazaliśmy dwa główne problemy wymagające interwencji: brak ustawowego określenia maksymalnej ceny obowiązkowych szczepień oraz utrzymywanie corocznego obowiązku ich wykonywania – mimo że dostępne preparaty zapewniają odporność co najmniej trzyletnią.
Zwróciliśmy uwagę, że usunięcie mechanizmu kontroli kosztów z ustawy narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Państwo nie może nakładać obowiązku, nie zachowując jednocześnie nad nim kontroli finansowej – prowadzi to do nierównego traktowania obywateli w zależności od regionu i sytuacji materialnej.
Wnieśliśmy o podjęcie przez Rzecznika działań interwencyjnych, przedstawienie opinii w sprawie konieczności przywrócenia delegacji do ustalania maksymalnych stawek oraz rekomendowanie dostosowania przepisów do rzeczywistego okresu utrzymywania się odporności poszczepiennej.
Załącznikiem do pisma była pełna treść petycji wraz z listą poparcia, którą w ciągu tygodnia podpisało 16 861 osób.
30 Październik 2025 r. Odpowiedź z Kancelarii Sejmu
30 października 2025 roku otrzymaliśmy oficjalne pismo z Kancelarii Sejmu RP informujące, że nasza petycja dotycząca zmiany przepisów o obowiązkowych szczepieniach psów przeciwko wściekliźnie nie może zostać rozpatrzona, ponieważ Sejm zakończył już prace legislacyjne nad ustawą o zdrowiu zwierząt. Zgodnie z naszymi przewidywaniami, projekt ustawy został uchwalony w ekspresowym tempie – 17 października 2025 roku.
Treść pisma z Kancelerii Sejmu: „Odpowiedź na pismo z dnia 27.10.2025 r. Pismo ogólne/Treść dokumentu/BKSP.151.1439.1015.9
Szanowny Panie, w związku z Pana pismem z dnia 27 października 2025 r. zatytułowanym petycja uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z uchwałą Sejmu RP z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. M.P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.) rozpatrywanie petycji kierowanych do Sejmu należy do zakresu zadań Komisji do Spraw Petycji. Komisja ta – co do zasady – nie uczestniczy w pracach nad projektami ustaw na zasadach analogicznych, jak ma to miejsce w przypadku komisji, do których projekt ustawy został skierowany.
Zgodnie z art. 126c ust. 3 Regulaminu Sejmu jednym ze sposobów załatwienia petycji może być wniesienie przez Komisję Petycji poprawki do projektu ustawy w czasie jego rozpatrywania przez inną komisję sejmową lub w czasie jego drugiego czytania. Jednak z uwagi na to, że w dniu 17 października Sejm uchwalił ustawę o zdrowiu zwierząt (projekt zawarty w druku nr 1479) rozpatrzenie żądania zawartego w petycji nie może zakończyć się wskazanymi wcześniej działaniami Komisji do Spraw Petycji. Dlatego też rozpatrzenie żądania zawartego w petycji przez Komisję do Spraw Petycji jest niemożliwe.
Jednocześnie wobec tego, że proces legislacyjny ustawy o zdrowiu zwierząt jeszcze się nie zakończył, nie można zawartego w petycji postulatu rozumieć jako żądania zmiany obowiązującego prawa. Z poważaniem Ewa Pietrzak główny specjalista [podpisano elektronicznie].”
3 listopad 2025 r. Wniosek do Marszałka Senatu za pośrednictwem Kancelarii Senatu
W dniu 3 listopada złożyliśmy wniosek do Marszałka Senatu RP i Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP o wprowadzenie poprawek do ustawy o zdrowiu zwierząt mających na celu:
- wydłużenia okresu ważności szczepienia przeciwko wściekliźnie z 12 do 36 miesięcy,
- przywrócenia mechanizmu kontroli cen obowiązkowych szczepień,
- oraz uznania testu FAVN (badania poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie) za równoważne ze szczepieniem w przypadkach potwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych.
Naszym celem jest dostosowanie przepisów do aktualnej wiedzy naukowej, praktyki międzynarodowej i zasad proporcjonalności – tak, aby ochrona zdrowia publicznego nie odbywała się kosztem dobrostanu zwierząt i praw ich opiekunów.
Jeżeli Senat nie uwzględni naszych postulatów, wystąpimy z wnioskiem do Prezydenta RP o zawetowanie ustawy lub skierowanie jej do ponownego rozpatrzenia.
W przypadku wejścia ustawy w życie w obecnym kształcie – nasza petycja zostanie ponownie skierowana do Sejmu, zgodnie z trybem przewidzianym w ustawie o petycjach.
Wciąż oczekujemy również na odpowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego zwróciliśmy się z prośbą o włączenie się w prace nad przepisami w zakresie ochrony praw obywateli i ich zwierząt.
W protokole prac senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie znaleźlismy odniesień do postulatów naszego wniosku. Nie otrzymaliśmy także odpowiedzi na nasz wniosek oraz informacji o sposobie jego rozpoznania.
5 grudnia 2025 r. Wniosek o udzielenie informacji publicznej skierowany do szefa kancelarii Senatu
Po ponad miesiącu braku jakiejkolwiek odpowiedzi na nasz wniosek z dnia 3 listopada 2025 r., w którym zwróciliśmy się do Senatorów o wprowadzenie poprawek do ustawy o zdrowiu zwierząt, wystąpiliśmy do Pani Minister Ewy Polkowskiej, pełniącej funkcję Szefa Kancelarii Senatu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
Chcemy ustalić, co faktycznie stało się z naszym pismem w toku prac legislacyjnych. Pytamy m.in. o to, pod jaką sygnaturą zostało zarejestrowane, czy i kiedy zostało przekazane Marszałek Senatu, do jakiej komórki organizacyjnej je skierowano oraz czy zostało udostępnione senatorom właściwej komisji przed posiedzeniem dotyczącym tej ustawy.
Wystąpiliśmy również o wyjaśnienie, dlaczego – mimo oficjalnego doręczenia pisma i upływu ponad 30 dni – nie otrzymaliśmy żadnej odpowiedzi, ani formalnej, ani merytorycznej. Naszym celem jest transparentne wyjaśnienie, czy i w jaki sposób głos społeczny został uwzględniony w procesie legislacyjnym dotyczącym przepisów nakładających obowiązki na miliony opiekunów zwierząt.
5 grudnia 2025 r. Wniosek Do Prezydenta o zawetowanie Ustawy o zdrowiu zwierząt
5 grudnia 2025 roku wystąpiliśmy do Prezydenta RP z apelem o odmowę podpisania ustawy o zdrowiu zwierząt z 21 listopada 2025 r., wskazując na poważne i długofalowe konsekwencje jej obecnego kształtu. Zwróciliśmy uwagę, że ustawa łączy dwa szczególnie niebezpieczne rozwiązania: zniesienie regulacji maksymalnej ceny obowiązkowego szczepienia psów przeciwko wściekliźnie oraz utrzymanie sztywnego obowiązku corocznych szczepień, mimo że aktualna wiedza naukowa i deklaracje producentów szczepionek potwierdzają wieloletnią odporność poszczepienną.
W naszym stanowisku podkreśliliśmy, że takie przepisy prowadzą do nieuzasadnionego obciążenia finansowego obywateli, zwłaszcza osób starszych, rodzin wielodzietnych i opiekunów kilku zwierząt, a w konsekwencji mogą skłaniać do rezygnacji ze szczepień z powodów ekonomicznych. Wskazaliśmy również, że rozwiązania te zamiast wzmacniać bezpieczeństwo zdrowotne, realnie zwiększają ryzyko zagrożeń dla zdrowia publicznego. Zaapelowaliśmy o zastosowanie weta i skierowanie ustawy do ponownego rozpatrzenia w celu przywrócenia ochrony cenowej oraz dostosowania przepisów do aktualnych standardów naukowych.
Do wniosku załączyliśmy także naszą petycję, w której znajdowało się uzasadnienie dla postulowanych zmian.
12 grudnia Prezydent Karol Nawrocki podpisał Ustawę o zdrowiu zwierząt
Pomimo podjętych przez nas działań, w dniu 12 grudnia Prezydent RP podpisał ustawę o zdrowiu zwierząt, która wejdzie w życie 18 marca 2026 r. Nie uzyskaliśmy także informacji, czy przekazane przez Fundację postulaty i argumenty merytoryczne w ogóle trafiły na biurko Prezydenta oraz czy – i w jaki sposób – zostały rozpatrzone w toku prac w Kancelarii Prezydenta.
Nie otrzymaliśmy również żadnej formalnej odpowiedzi na złożony wniosek, co uniemożliwia ocenę, czy głos strony społecznej został w tym procesie realnie wysłuchany. Brak transparentności i informacji zwrotnej w tak istotnej sprawie potwierdza, że obywatele i organizacje działające w interesie publicznym zostali faktycznie wyłączeni z decyzyjnego etapu prac nad przepisami o poważnych konsekwencjach społecznych i finansowych. Zobacz jak przebiegał proces legislacyjny ustawy o zdrowiu zwierząt.
18 grudnia 2025 r. odpowiedź z kancelarii Senatu
W odpowiedzi na nasz wniosek z dnia 5 grudnia o udostępnienie informacji publicznej Kancelaria Senatu potwierdziła, że pismo Fundacji Vet-Alert z dnia 3 listopada 2025 r., dotyczące wprowadzenia poprawek do ustawy o zdrowiu zwierząt, zostało formalnie zarejestrowane i przekazane do właściwych komórek organizacyjnych.
Z dokumentu wynika, że już następnego dnia po wpłynięciu pismo trafiło do Biura Analiz i Petycji, a następnie do Biura Prac Senackich i zostało włączone do materiałów dotyczących posiedzenia senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wniosek został również przekazany przewodniczącemu tej komisji na dzień przed jej posiedzeniem.
Jednocześnie Kancelaria Senatu wskazała, że nasze pismo zostało potraktowane wyłącznie jako prośba o przekazanie wniosku do komisji, a jego realizacja – w ocenie Senatu – zakończyła się w momencie technicznego przekazania dokumentu. Oznacza to, że nie przeprowadzono żadnej merytorycznej analizy zgłoszonych postulatów ani nie uznano za konieczne udzielenie Fundacji oficjalnej odpowiedzi.
W naszej ocenie pokazuje to, jak w trakcie pospiesznego procedowania ustawy o zdrowiu zwierząt głos strony społecznej został sprowadzony do formalności i pozbawiony realnego wpływu na proces legislacyjny. Pomimo że sprawa dotyczy obowiązków nakładanych na miliony obywateli oraz wiąże się z sankcjami i kosztami finansowymi, zgłoszone argumenty prawne, ekonomiczne i oparte na wiedzy naukowej nie zostały faktycznie rozpatrzone.
Taki sposób procedowania podważa sens dialogu obywatelskiego i budzi poważne wątpliwości co do poszanowania zasady zaufania obywateli do państwa przy uchwalaniu przepisów o tak istotnych skutkach społecznych.
7 stycznia 2026 r. wniosek do Kancelarii Senatu o informację publiczną
7 stycznia 2026 r. wystąpiliśmy do Kancelarii Senatu RP z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sposobu rozpatrzenia naszego wniosku legislacyjnego z 3 listopada 2025 r. przez senacką Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi podczas prac nad ustawą o zdrowiu zwierząt. Z dostępnych informacji wynika, że nasz wniosek – dotyczący częstotliwości szczepień przeciwko wściekliźnie oraz utrzymania ceny maksymalnej – został formalnie zarejestrowany i przekazany przewodniczącemu Komisji dzień przed jej posiedzeniem, jednak w publicznych materiałach z obrad brak jakiegokolwiek śladu jego merytorycznego omówienia.
We wniosku pytamy wprost, czy postulaty strony społecznej zostały w ogóle przedstawione członkom Komisji, czy były przedmiotem dyskusji lub analizy prawnej – w szczególności w kontekście ryzyka niezgodności przepisów z Konstytucją RP – oraz czy powstały jakiekolwiek opinie lub notatki uzasadniające ich pominięcie. Celem naszego wystąpienia jest ustalenie, czy i w jaki sposób głos obywateli został uwzględniony w pracach legislacyjnych, czy też został całkowicie zignorowany w toku procedowania ustawy.
7 stycznia 2026 r. wniosek do Kancelarii Prezydenta o informację publiczną
7 stycznia 2026 r. wystąpiliśmy do Kancelarii Prezydenta RP z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sposobu rozpatrzenia naszego wniosku z 5 grudnia 2025 r., w którym Fundacja Vet-Alert zwróciła się do Prezydenta RP o skorzystanie z prawa weta wobec ustawy o zdrowiu zwierząt. Z dostępnych nam informacji wynika, że mimo podniesienia w tym piśmie poważnych i szczegółowo uzasadnionych wątpliwości konstytucyjnych, ustawa została podpisana, a Fundacja nie otrzymała żadnej odpowiedzi odnoszącej się do przedstawionych argumentów.
We wniosku pytamy wprost, czy pismo Fundacji zostało przed podpisaniem ustawy faktycznie przedłożone Prezydentowi RP, czy w Kancelarii Prezydenta sporządzono jakiekolwiek opinie prawne lub analizy odnoszące się do wskazywanych naruszeń Konstytucji – w szczególności w zakresie zasady zaufania obywatela do państwa oraz zasady proporcjonalności – oraz jakie przesłanki merytoryczne legły u podstaw decyzji o nieuwzględnieniu wniosku strony społecznej. Celem naszego wystąpienia jest ustalenie, czy głos obywateli i organizacji społecznych został realnie uwzględniony w procesie decyzyjnym Prezydenta RP, czy też został pominięty bez jakiejkolwiek merytorycznej refleksji.
12 stycznia 2026 r. wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o interwencję
12 stycznia 2026 r. wystąpiliśmy do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o podjęcie interwencji w sprawie ustawy o zdrowiu zwierząt uchwalonej 21 listopada 2025 r. W piśmie zwracamy uwagę na naruszenie konstytucyjnych praw obywatelskich poprzez utrzymanie corocznego obowiązku szczepień psów przeciwko wściekliźnie oraz usunięcie delegacji ustawowej do ustalania maksymalnej ceny tej usługi.
Wniosek Fundacji podkreśla, że połączenie przymusu administracyjnego z brakiem regulacji cenowej narusza zasady zaufania obywatela do państwa i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a częstotliwość szczepień niezgodna z wiedzą naukową narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i może zagrażać zdrowiu zwierząt. W piśmie prosimy RPO o pilną analizę zgodności ustawy z Konstytucją, wystąpienie do Ministra Rolnictwa w celu nowelizacji przepisów oraz rozważenie skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie braku mechanizmów ochrony ekonomicznej obywateli.
Teraz czas na Was! Do wszystkich, którzy podpisali petycję, wysyłamy gotową wiadomość, którą każdy może i powinien wysłać do Rzecznika Praw Obywatelskich we własnym imieniu. Będzie ona także umieszczona poniżej, w formacie umożliwiającym jej skopiowanie lub pobranie.
Jednocześnie intensyfikujemy zbieranie podpisów, aby po realnym wejściu w życie ustawy złożyć petycję w Sejmie z mocnym, społecznym głosem, który pokaże, że obywatele nie pozostają obojętni wobec zmian wpływających na ich prawa i dobrostan zwierząt.
12 stycznia 2026 r. czas na reakcję obywateli – gotowy wniosek do RPO do wysłania
Poniżej znajdziesz gotową treść, którą możesz skopiować, podpisać i wysłać we własnym imieniu.
Do: Rzecznika Praw Obywatelskich
Zwracam się z prośbą o podjęcie pilnej interwencji w sprawie przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień psów przeciwko wściekliźnie, zawartych w ustawie z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz.U. 2025 poz. 1795). Proszę o zbadanie, czy wprowadzenie obowiązku corocznego szczepienia psa pod groźbą grzywny, przy jednoczesnym zniesieniu ceny maksymalnej za tę usługę, jest zgodne z Konstytucją RP.
W mojej ocenie rozwiązanie to narusza:
- Art. 2 Konstytucji RP –zasadę zaufania obywatela do państwa i sprawiedliwości społecznej. Państwo nakłada na obywatela obowiązek skorzystania z odpłatnej usługi, a jednocześnie całkowicie rezygnuje z jakiejkolwiek ochrony cenowej. W praktyce oznacza to przymus ponoszenia kosztów ustalanych dowolnie przez prywatne podmioty, bez możliwości odmowy wykonania obowiązku.
- Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – zasadę proporcjonalności. Ustawa wymaga szczepienia psa co 12 miesięcy, mimo że aktualna wiedza naukowa, Charakterystyki Produktów Leczniczych oraz stanowiska międzynarodowych organizacji weterynaryjnych (m.in. WSAVA) potwierdzają utrzymywanie się odporności poszczepiennej przez 2–3 lata. Nakładanie corocznego obowiązku generuje nieuzasadnione koszty i naraża zwierzęta na zbędne procedury medyczne.
Zwracam się również z prośbą o ocenę zasadności utrzymania sztywnej, ustawowej częstotliwości szczepień (co 12 miesięcy). Rozwiązanie to ignoruje aktualną wiedzę naukową oraz Charakterystyki Produktów Leczniczych, które potwierdzają dłuższy okres skuteczności szczepień
Uprzejmie proszę o włączenie się Rzecznika Praw Obywatelskich w działania zmierzające do zmiany wskazanych przepisów. Jednocześnie popieram wniosek w tej sprawie, przekazany Rzecznikowi w dniu 8 stycznia 2026 r. przez Fundację Ochrony Zwierząt Vet-Alert. Z poważaniem[imię i nazwisko]
Jak wysłać?
- poprzez dedykowany formularz na stronie RPO [https://formularze.brpo.gov.pl/formularz_wniosek_ogolny]
- przez ePUAP lub e-Doręczenia [skopiuj wiadomość do tresci wiadomości lub lepiej załącz podpisany wniosek w załaczniku],
- tradycyjną pocztą [wydrukuj i wyślij pod adres: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, al. Solidarności 77, 00-090 Warszawa],
- albo złóż osobiście w biurach Rzecznika [adresy tutaj: https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/zlozenie-wniosku-do-rzecznika-praw-obywatelskich]
Tutaj do pobrania: wersja PDF i wersja Word do pobrania, jeśli wolisz gotowy plik.
13 stycznia 2026 r. RPO występuje do Ministra Rolnictwa
13 stycznia 2026 r. Rzecznik Praw Obywatelskich podjął formalne działania w naszej sprawie i wystąpił do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska. W piśmie skierowanym do Dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii RPO wskazuje na zastrzeżenia zgłoszone przez Fundację Vet-Alert dotyczące utrzymania obowiązku corocznych szczepień psów przeciwko wściekliźnie w nowej ustawie o zdrowiu zwierząt. Rzecznik podkreśla, że obowiązek ten jest sankcjonowany grzywną, a jednocześnie uzasadnienie ustawy ogranicza się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia o „utrzymaniu dotychczasowego reżimu prawnego”, bez odniesienia się do aktualnej wiedzy medycznej i charakterystyk szczepionek zapewniających wieloletnią odporność. W związku z tym RPO zwrócił się do Ministerstwa z prośbą o merytoryczne wyjaśnienie i odniesienie się do podniesionych zarzutów.
14 stycznia 2026 r. RPO odpowiada na indywidualne wnioski
W odpowiedzi na liczne indywidualne wystąpienia obywateli, które wpłynęły do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich po złożeniu petycji dotyczącej obowiązkowych szczepień psów przeciwko wściekliźnie, RPO zaczął przekazywać pisemne odpowiedzi wnioskodawcom. Poniżej publikujemy pełną treść jednej z takich odpowiedzi, otrzymanej przez opiekunkę psa, która zgodziła się na jej udostępnienie. Dokument ten dobrze pokazuje, jakie stanowisko Rzecznik zajmuje obecnie w dwóch kluczowych kwestiach: częstotliwości szczepień oraz regulacji ceny obowiązkowego szczepienia.
Odpowiedź RPO
„Odpowiadając na wniosek dotyczący obowiązku szczepień psów przeciwko wściekliźnie, z upoważnienia Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1264 ze zm.) zawiadamiam, że Rzecznik postanowił podjąć sprawę do prowadzenia w zakresie, w jakim dotyczy ona utrzymania obowiązku szczepień psów w odstępach nie większych niż 12 miesięcy. W tym przedmiocie, Rzecznik skierował wystąpienie do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Treść wspomnianego wystąpienia, udzielona na nie odpowiedź a także informacja o ewentualnych dalszych działaniach Rzecznika w sprawie, opublikowana zostanie na naszych stronach Biuletynu Informacji Publicznej. Zachęcam do ich śledzenia.
Jednocześnie, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich informuję, że w zakresie, w jakim dojdzie ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz.U. poz. 1795) do usunięcia z systemu prawa umocowania dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do określenia w drodze rozporządzenia maksymalnego wynagrodzenia lekarza weterynarii za wykonanie szczepienia psa przeciwko wściekliźnie, Rzecznik nie znalazł dostatecznych podstaw do podejmowania interwencji. Uznał bowiem, że brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, by „uwolnienie” cen za usługę szczepienia psa przeciwko wściekliźnie naruszało wolności i prawa jednostki. Z jednej strony Rzecznik nie posiada bowiem danych, pozwalających mu na przypuszczenie, że ceny usług szczepienia, jakie będą oferowane na rynku, będą przekraczały możliwości płatnicze społeczeństwa. Z drugiej ma na względzie fakt, że posiadanie zwierzęcia domowego, jakim jest pies, z którym to posiadaniem w sposób oczywisty wiążą się obowiązki związane z dbaniem o jego stan zdrowia, pozostaje dobrowolną decyzją każdego posiadacza.
Z wyrazami szacunku,
Łukasz Kosiedowski [r.pr. Zastepca dyrektora Zespół Prawa Administracyjnego i Gospodarczego]”.
Nasz komentarz do odpowiedzi RPO
Z satysfakcją odnotowujemy, że Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzegł problem nieadekwatnej częstotliwości szczepień psów przeciwko wściekliźnie i podjął w tym zakresie interwencję. Jednocześnie nie możemy pominąć faktu, że stanowisko RPO dotyczące całkowitego uwolnienia ceny obowiązkowego szczepienia jest – w naszej ocenie – rozczarowujące i nieadekwatne do konstytucyjnej roli Rzecznika Praw Obywatelskich. Przerzucenie pełnej odpowiedzialności finansowej na opiekunów psów, przy jednoczesnym utrzymaniu przymusu administracyjnego oraz sankcji karnych, pozostaje w sprzeczności z zasadą zaufania obywatela do państwa i pomija realne skutki społeczne tej decyzji.
Nie możemy również zgodzić się z argumentacją Rzecznika, w której podkreślono, że posiadanie psa jest „dobrowolną decyzją” opiekuna. Takie ujęcie pomija zasadniczą różnicę pomiędzy „dobrowolnym” opiekowaniem się zwierzęciem i dbaniem o jego zdrowie a realizacją bezwzględnego obowiązku publicznoprawnego, nałożonego przez państwo pod rygorem sankcji. Obowiązek szczepienia przeciwko wściekliźnie nie służy bowiem ochronie zdrowia konkretnego zwierzęcia, lecz realizuje konstytucyjnie uzasadniony cel ochrony zdrowia publicznego oraz bezpieczeństwa epizootycznego.
W tej sytuacji państwo, nakładając przymus administracyjny, powinno jednocześnie zapewnić mechanizmy chroniące obywateli przed nadmierną dolegliwością ekonomiczną, czego w obecnym stanie prawnym zabrakło.
19 stycznia 2026 r. składamy kolejny wniosek do rPO w sprawie rozszerzenia wystapienia o kwestię uwolnienia ceny szczepienia
19 stycznia 2026 r. wystąpiliśmy do Rzecznika Praw Obywatelskich o uzupełnienie podjętej interwencji w sprawie nowej ustawy o zdrowiu zwierząt. Choć RPO zajął się już kwestią częstotliwości szczepień przeciwko wściekliźnie, w wystąpieniu do Ministra pominięto skutki usunięcia ceny maksymalnej za obowiązkowe szczepienie.
Nowa ustawa pozostawia obywatela w sytuacji bezprecedensowej:
- Państwo nakłada obowiązek pod groźbą kary, ale jednocześnie nie zapewnia żadnej ochrony przed niekontrolowanym wzrostem kosztów jego realizacji.
Nie zgadzamy się z argumentem, że problemu nie ma, bo „posiadanie psa jest dobrowolne”. Obowiązkowe szczepienie nie służy prywatnej wygodzie opiekuna, lecz ochronie zdrowia publicznego, a obywatel wykonując je, w istocie realizuje zadanie państwa. Tego rodzaju przymus administracyjny powinien być zawsze równoważony mechanizmami chroniącymi przed nadmiernym obciążeniem ekonomicznym.
Z docierających do nas sygnałów wynika, że brak ceny maksymalnej może szczególnie dotknąć osoby starsze i mniej zamożne, prowadząc do dramatycznych wyborów i pogłębiania problemu porzucania zwierząt. Dlatego zwróciliśmy się do RPO o rozszerzenie interwencji również o ten aspekt, który ma realne skutki społeczne.
19 stycznia 2026 r. Odpowiedź z Senatu w sprawie rozpatrzenia naszego wniosku o wprowadzenie zmian w ustawie
19 stycznia 2025 r. otrzymaliśmy oficjalną odpowiedź z Kancelarii Senatu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący sposobu rozpatrzenia naszego stanowiska w toku prac nad ustawą o zdrowiu zwierząt.
Z odpowiedzi jednoznacznie wynika, że wniosek Fundacji Vet-Alert – poparty przez ponad 20 tysięcy obywateli – wpłynął do Senatu przed uchwaleniem ustawy i został formalnie udostępniony wszystkim członkom senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Mimo to postulaty Fundacji, w tym dostosowanie częstotiwości szczepień do faktycnego czasu działania szczepionek oraz przywrócenie ceny maksymalnej za obowiązkowe szczepienie przeciwko wściekliźnie nie zostały poruszone w trakcie posiedzenia komisji, nie były przedmiotem dyskusji, nie zgłoszono do nich żadnych poprawek, ani nie przeprowadzono w tym zakresie głosowania.
Komisja nie zleciła również żadnej analizy prawnej ani merytorycznej odnoszącej się do naszych postulatów, w tym do wskazywanego ryzyka niezgodności z Konstytucją RP. Oznacza to, że wniosek – mimo skali społecznego poparcia i merytorycznego uzasadnienia – został faktycznie pominięty w procesie legislacyjnym.
Ta odpowiedź w sposób jasny pokazuje, że obywatele i organizacje społeczne mogą spełnić wszystkie formalne wymogi, przedstawić argumenty prawne, naukowe i społeczne, a mimo to nie mieć realnego wpływu na treść stanowionego prawa.
21 stycznia 2026 r. Odpowiedź RPO na nasz wniosek o rozszerzenie interwencji o przywrócenie w ustawie maksymalnej ceny szczepienia
21 stycznia 2026 r. otrzymaliśmy odpowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich na wniosek Fundacji Vet-Alert dotyczący przywrócenia ceny maksymalnej za obowiązkowe szczepienie psów przeciwko wściekliźnie.
Z pisma RPO wynika, że Rzecznik podjął decyzję o nieinterweniowaniu na obecnym etapie, wskazując jako zasadniczą przyczynę wyeliminowanie z systemu prawa upoważnienia do określania ceny maksymalnej w drodze rozporządzenia. Rzecznik podkreślił, że ustalenie ceny maksymalnej – choć pełni funkcję ochronną wobec obywateli – stanowi jednocześnie ograniczenie wolności i praw podmiotów świadczących usługi, a zatem musi spełniać konstytucyjny wymóg proporcjonalności.
RPO zaznaczył, że obecnie nie dysponuje danymi, które pozwalałyby stwierdzić, iż zniesienie ceny maksymalnej prowadzi do powszechnej niemożności wykonania ustawowego obowiązku szczepienia psów przeciwko wściekliźnie. W ocenie Rzecznika brak jest więc wystarczających podstaw do uznania, że wprowadzenie administracyjnego limitu ceny byłoby środkiem proporcjonalnym do zakładanego celu.
Jednocześnie Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że stanowisko to nie ma charakteru definitywnego. W przypadku, gdy po wejściu w życie nowych przepisów dojdzie do realnego ograniczenia dostępności obowiązkowych szczepień z przyczyn ekonomicznych, RPO deklaruje gotowość do ponownego rozważenia interwencji.
Odpowiedź ta potwierdza, że nawet przy przedstawieniu argumentów prawnych i społecznych, a także wskazaniu potencjalnych skutków dla zdrowia publicznego, ochrona obywateli przed nadmierną dolegliwością ekonomiczną nie jest obecnie uznawana za wystarczającą przesłankę do działania, dopóki skutki nowych regulacji nie ujawnią się w sposób mierzalny.
21 stycznia 2026 r. Odpowiedź z Kancelarii Prezydenta RP w sprawie rozpatrzenia naszego wniosku o wprowadzenie zmian w ustawie
21 stycznia 2026 r. otrzymaliśmy odpowiedź Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący sposobu rozpatrzenia naszych postulatów po uchwaleniu ustawy i podpisaniu jej przez Prezydenta RP.
Z treści pisma wynika, że Kancelaria Prezydenta odmówiła udzielenia merytorycznych odpowiedzi na większość zadanych pytań, uznając, iż nie dotyczą one informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Kancelarii pytania te odnoszą się do sfery organizacyjnej funkcjonowania urzędu oraz do sposobu procedowania sprawy indywidualnego wnioskodawcy, a tym samym pozostają poza zakresem ustawowego prawa do informacji.
W uzasadnieniu powołano się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym dostęp do informacji publicznej obejmuje wyłącznie informacje dotyczące konkretnych faktów i działań podejmowanych przez organy władzy publicznej w ramach realizacji zadań publicznych, a nie wszelkie dokumenty pozostające w ich posiadaniu. Podkreślono przy tym, że dokumenty służące wewnętrznym uzgodnieniom, analizom i przygotowaniom do podjęcia decyzji mają charakter dokumentów wewnętrznych i nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
W konsekwencji Kancelaria Prezydenta uznała, że żądane informacje i dokumenty – w tym dotyczące analiz, ocen oraz wewnętrznych stanowisk związanych z procedowaniem ustawy – nie stanowią informacji publicznej i nie mogą zostać ujawnione obywatelom.
Odpowiedź ta oznacza, że mimo złożenia wniosku w prawidłowej formie i terminie, obywatele oraz organizacje społeczne nie mają możliwości uzyskania informacji, czy i w jaki sposób ich postulaty były analizowane na etapie prezydenckim. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której proces decyzyjny dotyczący aktów prawnych mających bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne i dobrostan zwierząt pozostaje poza realną kontrolą społeczną.
Nie rezygnujemy jednak z prawa do informacji. W związku z otrzymaną odpowiedzią skierowaliśmy już kolejne dwa wnioski – jeden w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, drugi w trybie ustawy Prawo prasowe – zmierzające do uzyskania informacji, o które od początku w tej sprawie pytamy. Chcemy sprawdzić, w jaki sposób organy państwa faktycznie odnoszą się do głosu obywateli i organizacji społecznych w procesie stanowienia prawa.
23 stycznia 2026 r. ponowne wnioski do Kancelarii Prezydenta RP w sprawie rozpatrzenia naszego wniosku o zawetowanie ustawy o zdrowiu zwierząt
23 stycznia 2026 r. skierowaliśmy do Kancelarii Prezydenta RP nowe wnioseki o udostępnienie informacji publicznej, w których pytamy o rzeczywisty przebieg etapu prezydenckiego prac nad ustawą o zdrowiu zwierząt.
W szczególności domagamy się informacji, czy w okresie między uchwaleniem ustawy przez Sejm a jej podpisaniem do Kancelarii Prezydenta wpływały wystąpienia organizacji społecznych wzywające do weta lub skierowania ustawy do Trybunału Konstytucyjnego oraz – jeżeli tak – jakie podmioty je składały.
Wnioskujemy również o ujawnienie, czy Kancelaria Prezydenta korzystała z opinii prawnych lub ekspertyz zewnętrznych oraz czy w ramach urzędu wytworzono oficjalne dokumenty analizujące zgodność ustawy z Konstytucją RP, w szczególności w kontekście zniesienia ceny maksymalnej przy jednoczesnym utrzymaniu sankcjonowanego obowiązku szczepienia.
Celem wniosku jest uzyskanie dostępu do dokumentów i informacji, które pozwolą ocenić, czy przed podpisaniem ustawy dokonano realnej, merytorycznej oceny jej skutków prawnych i społecznych, a nie jedynie formalnego zakończenia procesu legislacyjnego.
Zapraszamy na naszą stronę: Poradnik Weterynaryjny z informacjami na temat zdrowia psów i kotów. Zapisując się na nasz biuletyn otrzymasz przydatne porady prosto do skrzynki mailowej.
Wesprzyj nasze działania wpłacając darowiznę lub przekaż 1,5% podatku.
Dziękujemy!