Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie
Spis treści
Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie. Rozszerzenie i skręt żołądka, to nagły, bardzo groźny i potencjalnie śmiertelny stan, który występuje głównie u psów ras dużych i olbrzymich, szczególnie o głębokiej klatce piersiowej – takich jak dog niemiecki, owczarek niemiecki, seter irlandzki czy doberman.
Do rozwinięcia się tego stanu dochodzi, gdy żołądek gwałtownie wypełnia się gazem, płynem lub treścią pokarmową, co powoduje jego silne rozszerzenie. W pewnych warunkach może nastąpić również skręt żołądka wokół jego osi długiej, co prowadzi do zamknięcia ujścia przełyku i dwunastnicy.
Taka sytuacja uniemożliwia usunięcie gazów i treści żołądkowej, a także upośledza ukrwienie żołądka oraz sąsiadujących narządów. Szybko rozwijają się zaburzenia krążenia, niedotlenienie tkanek i narządów wewnętrznych, a także toksyczność ogólnoustrojowa. Bez szybkiej pomocy weterynaryjnej może dojść do wstrząsu, martwicy żołądka i śmierci zwierzęcia w ciągu kilku godzin.
Objawy rozszerzenia i skrętu żołądka
U psa zauważalne jest silne wzdęcie brzucha spowodowane nagromadzeniem powietrza i płynu w żołądku. Brzuch staje się wyraźnie powiększony i twardy w dotyku – przypomina napięty balon. Zwierzę odczuwa silny ból, jest niespokojne, nadmiernie się ślini i wielokrotnie podejmuje nieskuteczne próby wymiotów (tzw. puste wymioty).
W miarę postępu choroby pojawiają się objawy wstrząsu. Rozszerzony żołądek traci prawidłowe ukrwienie, co skutkuje niedokrwieniem nie tylko jego ścian, ale także innych narządów jamy brzusznej. Może dojść do gwałtownego spadku ciśnienia krwi, przyspieszenia tętna, osłabienia, spłyconego oddechu oraz bladości lub zasinienia błon śluzowych. Każda minuta opóźnienia w udzieleniu pomocy zwiększa ryzyko nieodwracalnych uszkodzeń i śmierci zwierzęcia. Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie.
Przyczyny rozszerzenia i skrętu żołądka
Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie. Skręt żołądka najczęściej występuje u psów ras dużych i olbrzymich o głębokiej klatce piersiowej, takich jak dog niemiecki, owczarek niemiecki, doberman czy seter irlandzki. Niemniej jednak, nie jest to problem zarezerwowany wyłącznie dla dużych psów – schorzenie może również dotyczyć ras średnich, a nawet małych.
Wśród mniej znanych, lecz potwierdzonych przypadków znajdują się m.in. jamniki, basset houndy, buldogi angielskie, shih tzu, a nawet yorkshire teriery. W ich przypadku predyspozycje mogą wynikać z budowy anatomicznej (np. wydłużone ciało, wąska klatka piersiowa, luźne więzadła), zaburzeń trawiennych lub stylu życia.
Proces patologiczny zwykle rozpoczyna się od rozszerzenia żołądka na skutek nagromadzenia gazów, płynu lub pokarmu. Może to być efektem zbyt szybkiego jedzenia, połykania powietrza, podawania jednego dużego posiłku dziennie, karmienia z misek ustawionych wysoko, intensywnego wysiłku fizycznego bezpośrednio po jedzeniu, a także stresu.
Niektóre psy mają indywidualną skłonność do nadprodukcji gazów lub wolniejszego opróżniania żołądka. Jeśli rozszerzony żołądek ulegnie skręceniu wokół własnej osi, powstaje stan bezpośredniego zagrożenia życia. Treść pokarmowa i gazy zostają uwięzione, a dodatkowo dochodzi do mechanicznego ucisku na duże naczynia krwionośne – szczególnie na żyłę czczą tylną.
Prowadzi to do zaburzeń krążenia, niedokrwienia tkanek, spadku ciśnienia tętniczego i szybkiego rozwoju wstrząsu. Bez natychmiastowej pomocy chirurgicznej śmierć może nastąpić w ciągu kilku godzin.
Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie
Kiedy skontaktować się z weterynarzem? Jeśli podejrzewasz u swojego psa skręt żołądka, nie czekaj – działaj natychmiast. Nawet jeśli nie masz pewności, lepiej dmuchać na zimne. Skontaktuj się ze swoim weterynarzem jak najszybciej lub udaj się bezpośrednio do najbliższej lecznicy całodobowej. W przypadku skrętu żołądka liczy się każda minuta – śmierć zwierzęcia może nastąpić już w ciągu 15–30 minut od momentu skręcenia żołądka, jeśli nie zostanie podjęte leczenie. Objawy często pojawiają się nagle i gwałtownie się nasilają. Brak reakcji może prowadzić do wstrząsu, niewydolności narządowej i nieodwracalnych zmian w organizmie. Ważne: nie próbuj samodzielnie wywoływać wymiotów ani nie podawaj żadnych leków bez konsultacji. Jedyną skuteczną formą leczenia skrętu żołądka jest szybka interwencja chirurgiczna, często połączona z intensywną terapią przeciwwstrząsową. Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie.
Postępowanie przy rozszerzeniu i skręcie żołądka
Zapobieganie postępującemu wstrząsowi
W przypadku rozwijającego się rozszerzenia i skrętu żołądka bardzo często dochodzi do wstrząsu. Objawy to: blade lub sine dziąsła, osłabienie, chwiejny chód, apatia, a czasem nawet utrata przytomności.
Zwierzę należy natychmiast przetransportować do najbliższej kliniki weterynaryjnej, najlepiej całodobowej. Przed wyjazdem zadzwoń do kliniki i uprzedź o swoim przyjeździe. Na czas transportu otul psa kocem lub ręcznikiem, aby zapobiec wychłodzeniu, które może pogłębiać wstrząs.
Jeśli pies jest przytomny, można mu posmarować dziąsła kilkoma kroplami miodu lub glukozy – dostarczenie szybko przyswajalnego cukru może pomóc utrzymać go w stanie świadomości i delikatnie poprawić krążenie, szczególnie przy spadku poziomu glukozy we krwi.
Redukcja gazów
Na bardzo wczesnym etapie rozszerzenia żołądka, zanim dojdzie do skrętu, pies może jeszcze oddawać gazy lub odbijać – to dobry znak, że żołądek nie zdążył się obrócić. W takich sytuacjach pomocne mogą być preparaty zawierające symetykon (simethicone), który rozbija pęcherzyki gazu, umożliwiając ich łatwiejsze wydalenie. W Polsce dostępnych jest wiele preparatów w formie kapsułek lub kropli. Można bezpiecznie podać Espumisan (kapsułki 40mg lub krople 100mg/ml). Dawkowanie: mały pies do 10 kg 1 kapsułka lub 0,3 ml kropli, średni pies (10-20 kg) 2 kapsułki lub 0,5 ml kropli, duży pies od 20 kg 3 kapsułki lub 1 ml kropli. Poprawa polegająca na zmniejszeniu napięcia brzucha, wzmożonym odbijaniu, zmniejszenie niepokoju, powinna nastąpić w ciągu 15–20 minut. Jeśli tak się nie stanie – nie zwlekaj, natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Zawsze lepiej zabezpieczyć zwierzę wcześniej niż dopuścić do rozwinięcia się skrętu.
Delikatny ruch (spacer)
W niektórych przypadkach – jeśli pies jest stabilny, przytomny i nie ma oznak bólu ani wstrząsu – krótki, spokojny spacer może pomóc przemieścić gazy lub zalegający pokarm do dalszych odcinków przewodu pokarmowego.
To postępowanie może być pomocne np. po zjedzeniu dużej ilości fermentujących resztek z kompostu, jak to bywa u psów o zapędach łowieckich. Umiarkowany ruch przez około 10–15 minut może przynieść wyraźną ulgę – jeśli jednak brzuch nie przestaje się powiększać, pies staje się niespokojny, próbuje wymiotować bezskutecznie lub pojawiają się inne niepokojące objawy – natychmiast przerwij spacer i jedź do kliniki.
Węgiel aktywowany
Węgiel aktywowany to naturalny adsorbent toksyn, często stosowany również w przypadkach nadprodukcji gazów w przewodzie pokarmowym, zatruciach lub wzdęciach. Pomaga neutralizować niekorzystne produkty fermentacji i może ograniczyć dalsze wytwarzanie gazów w jelitach. Dawkowanie: 100 mg na każde 5 kg masy ciała (czyli 1/2 tabletki dla psa o wadze 5 kg). Węgiel można podać w formie kapsułki, zawiesiny lub proszku rozpuszczonego w wodzie. Węgiel aktywowany warto mieć w domowej apteczce pierwszej pomocy dla zwierząt – jednak nie powinno stosować się go długotrwale ani profilaktycznie, ponieważ węgiel może zaburzać wchłanianie witamin i leków.
Enzymy trawienne
W przypadku psów z tendencją do przewlekłych wzdęć, gazów i niestrawności, pomocne może być wsparcie trawienia poprzez suplementację enzymami trawiennymi. Ułatwiają one rozkład białek, tłuszczów i węglowodanów, co zmniejsza fermentację w jelitach, a tym samym ilość wytwarzanego gazu. Na rynku dostępne są zarówno weterynaryjne preparaty enzymatyczne (np. Amyladol, Amylactiv, Tridigest), jak i produkty apteczne stosowane u ludzi, które w praktyce dobrze sprawdzają się również u psów – np. Neo-Pancreatinum lub Kreon. Dawkowanie: preparatów weterynaryjnych: zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Preparaty apteczne: początkowo 10 000–25 000 jednostek enzymatycznych przed każdym posiłkiem, następnie dawkę należy dostosować indywidualnie, uwzględniając wagę psa, jego kondycję oraz reakcję na suplementację. W przypadku zwierząt z nadwrażliwością na enzymy pochodzenia trzustkowego, warto rozważyć enzymy roślinne, pochodzące np. z ananasa (bromelaina) czy papai (papaina). Wspomagają one trawienie w łagodniejszy sposób, a dodatkowo mogą wykazywać działanie przeciwzapalne. Enzymy warto podawać bezpośrednio z karmą – szczególnie jeśli pies ma: problemy z trawieniem tłuszczów, luźne stolce, problemy z przybieraniem na wadze, przewlekłe wzdęcia lub uczucie „pełnego brzucha” po jedzeniu.
Zmniejszenie wydzielania kwasu żołądkowego
U psów z objawami nadkwasoty, refluksu, nawracających wymiotów lub podrażnienia żołądka – spowodowanego chorobami przewlekłymi (np. niewydolnością nerek), stosowaniem leków, stresem, zatruciem pokarmowym lub zapaleniem żołądka – pomocne może być zastosowanie leków ograniczających wydzielanie kwasu solnego. Jednym z najczęściej wykorzystywanych preparatów jest famotydyna, dostępna bez recepty w postaci np.: Ranigastu. Substancja ta działa szybko, przynosząc ulgę w pieczeniu i bólu żołądka. Może być stosowana zarówno doraźnie, jak i jako element terapii wspomagającej w chorobach takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, choroba wrzodowa, zapalenie błony śluzowej żołądka czy przewlekła niewydolność nerek – w celu ochrony śluzówki żołądka. Famotydyna może być też pomocna po epizodach wymiotów lub w sytuacjach nagłych, kiedy zwierzę cierpi na wyraźny dyskomfort trawienny. Dawkowanie: dla psa i kota wynosi zazwyczaj 1 mg na każdy kilogram masy ciała, co odpowiada jednej tabletce 20 mg na 20 kg masy ciała, podawanej dwa razy dziennie przez 1–2 dni lub zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii. Lek należy podawać na pusty żołądek lub na co najmniej godzinę przed posiłkiem. W przypadku dłuższego stosowania należy zachować ostrożność i skonsultować się z weterynarzem. Ważne: nie należy łączyć famotydyny z lekami przeciwgrzybiczymi, takimi jak ketokonazol, ponieważ zmniejszenie kwasowości żołądka może utrudnić ich wchłanianie i obniżyć skuteczność działania.
Akupresura
Jest skuteczną metodą wspierającą funkcjonowanie układu pokarmowego u psów, szczególnie w przypadku problemów takich jak niestrawność, wzdęcia, brak apetytu czy przewlekłe osłabienie. Poprzez delikatny ucisk odpowiednich punktów można pobudzić pracę żołądka i jelit, poprawić trawienie oraz ogólną witalność organizmu.
ST36 – znajduje się na zewnętrznej stronie tylnej kończyny, tuż poniżej kolana, w lekkim zagłębieniu z przodu nogi, wzdłuż kości piszczelowej. To jeden z najważniejszych punktów w medycynie chińskiej, stosowany w celu wzmocnienia układu trawiennego, poprawy przyswajania składników odżywczych oraz zwiększenia energii życiowej. Stymulacja tego punktu działa również immunostymulująco, wspomaga rekonwalescencję i poprawia ogólną kondycję psa. Aby prawidłowo wykonać akupresurę w tym miejscu, należy delikatnie uciskać ST36 palcem lub kciukiem przez około 60 sekund, najlepiej w spokojnym otoczeniu, obserwując reakcję zwierzęcia. Zabieg można powtórzyć po kilku minutach. Regularna stymulacja punktu ST36 może przynieść zauważalną poprawę w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego i samopoczuciu psa.
Zioła Stosowane przy rozszerzeniu żołądka
MIESZANKA ZIOŁOWA NA KOLKI I WZDĘCIA: połączenie rumianku pospolitego oraz kopru włoskiego tworzy skuteczną mieszankę łagodzącą dolegliwości trawienne związane z kolką, gazami i wzdęciem żołądka. Oba zioła działają rozkurczowo, wiatropędnie i przeciwzapalnie, wspomagając komfort przewodu pokarmowego i ułatwiając usuwanie gazów. Dawkowanie: przygotować napar wykorzystując suszone zioła w proporcjach: 1 część rumianku i 1 część kopru włoskiego, podawać w ilości 1 ml na każde10 kg masy ciała, dwa razy dziennie. Mieszankę można stosować wspomagająco u psów z objawami niestrawności, wzdęć, kolek oraz w stanach napięcia żołądka spowodowanego stresem, dietą lub chorobami współistniejącymi. Może być również podawana profilaktycznie u psów z tendencją do zaburzeń trawienia lub przed sytuacjami stresowymi (np. podróżą, zmianą karmy). W celu zwiększenia skuteczności mieszanki można do niej dodać niewielką ilość imbiru lub mięty pieprzowej. Preparat najlepiej działa, gdy jest podawany regularnie przez kilka dni, aż do ustąpienia objawów.
KOPER WŁOSKI (FOENICULUM VULGARE): znany ze swoich właściwości wiatropędnych, rozkurczowych i przeciwzapalnych. Koper włoski wspomaga trawienie, zmniejsza napięcie jelitowe i ułatwia usuwanie nadmiaru gazów z przewodu pokarmowego. Może być stosowany u psów cierpiących na kolki, wzdęcia oraz dyskomfort po posiłkach. Dawkowanie: najlepiej w formie naparu przygotowanego z 1 łyżeczki zmiażdżonych nasion na filiżankę wrzątku. Podawać po ostudzeniu w ilości 1 ml naparu na każde 10 kg masy ciała, 2 razy dziennie. Można także dodawać świeżo zmielony koper bezpośrednio do karmy.
RUMIANEK POSPOLITY (MATRICARIA CHAMOMILLA): działa łagodząco na błony śluzowe przewodu pokarmowego, rozkurczowo i przeciwbakteryjnie. Pomaga zmniejszyć napięcie żołądka, ułatwia trawienie i łagodzi stany zapalne. Szczególnie polecany przy niestrawności, wzdęciach oraz podrażnieniach żołądka spowodowanych stresem lub dietą. Dawkowanie: napar z 1 łyżeczki suszonych kwiatów rumianku na 100 ml wody, podawany w ilości 1–2 ml na 10 kg masy ciała, 2 razy dziennie. Można stosować samodzielnie lub w połączeniu z koprem włoskim.
IMBIR (ZINGIBER OFFICINALE): działa przeciwwymiotnie, wiatropędnie i przeciwzapalnie. Imbir reguluje perystaltykę jelit, zmniejsza fermentację i pomaga przy mdłościach oraz wzdęciach. Może wspierać układ pokarmowy psa w sytuacjach stresowych, które sprzyjają rozszerzeniu żołądka. Dawkowanie: świeży starty imbir podawać w ilości ok. 1/8 łyżeczki na 10 kg masy ciała, raz dziennie, najlepiej wymieszany z pokarmem. Uwaga: nie stosować przy wrzodach żołądka i w czasie leczenia lekami przeciwzakrzepowymi.
MIĘTA PIEPRZOWA (MENTHA PIPERITA): wykazuje silne działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie jelit, ułatwia trawienie i redukuje gazy jelitowe. Wspomaga też uspokojenie układu pokarmowego, szczególnie u psów nerwowych lub zestresowanych.
Dawkowanie: w formie słabego naparu – 1/2 łyżeczki suszonych liści na 100 ml wrzątku. Podawać w ilości 1–2 ml naparu na 10 kg masy ciała, maksymalnie 2 razy dziennie. Nie stosować długotrwale bez konsultacji.
Homeopatia
Leki homeopatyczne mogą stanowić wsparcie w leczeniu problemów trawiennych u psów, szczególnie w łagodnych i wczesnych stadiach dolegliwości takich jak niestrawność, biegunka, gazy czy zatrucia pokarmowe.
NUX VOMICA: działa regulująco na cały przewód pokarmowy, szczególnie przy wzdęciach, zaparciach, refluksie i nadkwasocie. Może być stosowany profilaktycznie w sytuacjach stresowych (np. podróż, zmiana karmy), jak również przy objawach zatrzymania gazów i bólach brzucha. Dawkowanie: 30CH – 2 granulki co 8 godzin przez 3 do 5 dni. Lek może być pomocny również jako wsparcie przy pierwszych objawach rozszerzenia żołądka (wzdęcia, napięty brzuch, niepokój).
ARSENICUM ALBUM: główne remedium w przypadku tzw. „syndromu śmieciowego żołądka” oraz zatruć pokarmowych. Pomaga przy nudnościach, biegunkach i osłabieniu po zjedzeniu zepsutego pokarmu, śmieci, resztek czy nieodpowiednich przysmaków. Dawkowanie: 1 dawka 30CH co 2 godziny przez 1–2 dni, aż do ustąpienia objawów.
PODOPHYLLUM PELTATUM: stosowany przy ostrej, wodnistej biegunce, zwłaszcza z domieszką śluzu. Sprawdza się również przy gwałtownych objawach niestrawności po zmianie karmy lub infekcjach jelitowych. Dawkowanie: 1 dawka 30CH co 6 godzin do momentu poprawy.
Rozszerzenie i skręt żołądka, zasady stosowania homeopatii. Leki homeopatyczne stosuje się w postaci granulek, tabletek lub kropli. Dawkowanie zależy od rodzaju leku, a także od stopnia zaawansowania rany. Ogólne zasady dawkowania:
1 DAWKA dla dorosłego psa lub kota to:
- 1 tabletka
- 5 granulek
- 5 kropli
Dla szczeniąt lub kociąt należy zastosować 1/2 dawki. Dla bardzo dużych psów lub w ostrych stanach można zastosować półtorej dawki.
Zapobieganie rozszerzeniu i skrętowi żołądka
Rozszerzenie i skręt żołądka 5 zasad ratujących życie. Kluczowym elementem profilaktyki jest codzienna troska o prawidłowe żywienie, nawodnienie oraz aktywność fizyczną psa – szczególnie u ras dużych i olbrzymich, które są najbardziej narażone na rozwój tej groźnej przypadłości.
Żywienie
Zamiast jednego dużego posiłku dziennie, zaleca się karmienie psa częściej, ale mniejszymi porcjami – najlepiej 2–3 razy dziennie. Taka praktyka zmniejsza ryzyko nagłego rozciągnięcia ścian żołądka. Dodanie wody do suchej karmy może wspomóc jej rozmiękczenie i trawienie, ograniczając przy tym ryzyko nadmiernego pęcznienia pokarmu w żołądku.
Warto zwrócić uwagę na zawartość błonnika – jego nadmiar w diecie może prowadzić do wzmożonej produkcji gazów jelitowych, dlatego należy unikać karm o bardzo wysokiej zawartości włókna pokarmowego, zwłaszcza u psów z tendencją do wzdęć.
Aktywność fizyczna
Regularny, umiarkowany ruch sprzyja prawidłowej perystaltyce przewodu pokarmowego i wspiera ogólną kondycję organizmu. Jednak bardzo ważne jest zachowanie odpowiednich odstępów czasowych między jedzeniem a intensywnym wysiłkiem.
Psa nie należy karmić bezpośrednio po wysiłku – najlepiej odczekać przynajmniej godzinę. Podobnie, po posiłku powinien on odpoczywać przez co najmniej 60 minut przed rozpoczęciem biegania, zabawy czy treningu. Zbyt szybkie tempo biegania lub skakania z pełnym żołądkiem może zwiększyć ryzyko skrętu.
Zaleca się także unikanie stresujących sytuacji tuż po karmieniu – układ pokarmowy psa potrzebuje spokoju do bezpiecznego trawienia. Jeśli zwierzę ma tendencję do łapczywego jedzenia, warto rozważyć zastosowanie misek spowalniających pobieranie pokarmu lub podzielenie posiłku na kilka mniejszych dawek.
Profilaktyczna gastropeksja
U psów z wysokim ryzykiem wystąpienia skrętu żołądka, takich jak dogi niemieckie, owczarki niemieckie, setery, dogi, labradory czy dobermany, warto rozważyć zabieg profilaktycznej gastropeksji – czyli chirurgicznego przymocowania żołądka do ściany jamy brzusznej, co zapobiega jego obrotowi.
Zabieg ten może być wykonany samodzielnie lub przy okazji innej operacji, np. sterylizacji lub kastracji. Choć gastropeksja nie zapobiega samemu rozszerzeniu żołądka, znacząco zmniejsza ryzyko potencjalnie śmiertelnego skrętu i może uratować życie psa.
Zapraszamy na naszą stronę: Poradnik Weterynaryjny z informacjami na temat zdrowia psów i kotów. Zapisując się na nasz biuletyn otrzymasz przydatne porady prosto do skrzynki mailowej.
Wesprzyj nasze działania wpłacając darowiznę lub przekaż 1,5% podatku.
Dziękujemy!