6 zagrożeń dla zdrowia psa i kota zimą
6 zagrożeń dla zdrowia psa i kota zimą. Zima to jeden z najbardziej wymagających okresów dla organizmu zwierząt.
Mróz, wilgoć, sól drogowa, chemiczne odmrażacze i duże różnice temperatur między domem a dworem wpływają nie tylko na komfort, ale realnie zwiększają ryzyko urazów, stanów zapalnych i zatruć.
Jak zapobiegać zagrożeniom i jak reagować krok po kroku
W praktyce weterynaryjnej zimą obserwujemy wyraźne zwiększenie problemów z opuszkami łap, pazurami, drogami oddechowymi oraz – niestety – przypadków zatruć glikolem. Dobra wiadomość jest taka, że większości tych sytuacji można zapobiec dzięki codziennej profilaktyce i szybkiej reakcji.
Poniżej znajdziesz 6 najczęstszych zimowych zagrożeń oraz konkretne, bezpieczne wskazówki, jak pomóc zwierzęciu w domu i kiedy bezwzględnie udać się do lekarza weterynarii.
Uszkodzenia opuszek łap – sól, mróz i mikropęknięcia
Opuszki łap pokryte są zrogowaciałym naskórkiem, który chroni głębsze warstwy skóry. Sól drogowa, piasek i chemiczne odmrażacze uszkadzają naturalną barierę lipidową, prowadząc do przesuszenia, pęknięć i stanów zapalnych.
Mróz dodatkowo zmniejsza elastyczność skóry, przez co łatwiej dochodzi do mikrourazów. Objawy uszkodzenia opuszek:
- zaczerwienienie i obrzęk,
- pęknięcia i krwawienie,
- niechęć do chodzenia,
- intensywne lizanie łap.
Jak zapobiegać problemom z opuszkami
Po każdym spacerze warto dokładnie opłukać łapy letnią, ale nie gorącą wodą, aby usunąć sól i drobiny piasku, które podrażniają skórę. Następnie należy bardzo starannie osuszyć łapy, zwracając szczególną uwagę na przestrzenie między palcami, gdzie wilgoć utrzymuje się najdłużej i sprzyja stanom zapalnym.
Przed wyjściem na spacer można nałożyć cienką warstwę wazeliny białej kosmetycznej. Działa ona jak mechaniczna bariera, ograniczając bezpośredni kontakt skóry z solą drogową, śniegiem i wilgocią. Wazelina nie wchłania się w skórę, lecz tworzy warstwę ochronną, dlatego najlepiej stosować ją profilaktycznie przed wyjściem na mroźny, zimowy spacer.
Jak pomóc w domu przy problemach z opuszkami?
Jeśli opuszki są wyraźnie przesuszone, szorstkie, zrogowaciałe lub zaczynają pękać, oznacza to, że doszło do uszkodzenia naturalnej bariery ochronnej skóry i zaburzenia jej warstwy lipidowej.
W takiej sytuacji kluczowe jest jednoczesne nawilżanie, natłuszczanie oraz wspieranie regeneracji naskórka. Dobrze sprawdzają się preparaty z witaminą A (np. maść z witaminą A z apteki), która pobudza odnowę komórkową i przyspiesza odbudowę uszkodzonej skóry, a także kremy z alantoiną i dekspantenolem (np. Alantan Plus), które łagodzą podrażnienia, zmniejszają stan zapalny i wspierają proces gojenia mikropęknięć.
W okresach silnych mrozów pomocne są również tłuste kremy ochronne typu Dermosan, które tworzą warstwę okluzyjną ograniczającą utratę wody z naskórka.
Zioła zalecane przy problemach z opuszkami
NAGIETEK LEKARSKI (Calendula officinalis): miejscowo, w formie naparu do przemywania lub maści przyspiesza gojenie, działa przeciwzapalnie i lekko antyseptycznie. Nadaje się do przemywania pęknięć i drobnych ran.
RUMIANEK POSPOLITY (Matricaria chamomilla): miejscowo, działa łagodząco i przeciwzapalnie, może być stosowany do przemywania podrażnionych opuszek. U wrażliwych zwierząt należy obserwować reakcję, bo sporadycznie może uczulać.
KORA DĘBU (Quercus robur): miejscowo, ma działanie ściągające i przeciwbakteryjne. Sprawdza się przy sączących zmianach i nadmiernej wilgotności między palcami. Stosować krótko, nie używać nie na bardzo suche i pękające zmiany.
SZAŁWIA LEKARSKA (Salvia officinalis): miejscowo, działa antyseptycznie i przeciwzapalnie, może być stosowana do przemywania przy skłonności do nadkażeń.
Homeopatia przy problemach z opuszkami
CALENDULA OFFICINALIS: najbardziej uniwersalny preparat przy ranach powierzchownych, pęknięciach i otarciach. Wspiera ziarninowanie, działa przeciwzapalnie i sprzyja oczyszczaniu rany. Sprawdza się przy podrażnieniach wywołanych solą i mikropęknięciach. Dawkowanie: 1 dawka w stężeniu 30CH, 2–3 razy dziennie przez 5–7 dni.
HYPERICUM PERFORATUM: warto rozważyć przy bardzo bolesnych pęknięciach, zwłaszcza jeśli zwierzę wyraźnie unika obciążania łapy. Preparat bywa stosowany przy uszkodzeniach bogato unerwionych tkanek. Dawkowanie: 1 dawka w stężeniu 30CH, 2–3 razy dziennie przez 3–5 dni.
HEPAR SULPH: rozważany w sytuacji, gdy dochodzi do nadkażenia bakteryjnego, pojawia się sączenie ropne, bolesność i nieprzyjemny zapach. Dawkowanie: 1 dawka w stężeniu 30CH, 2–3 razy dziennie przez 3–5 dni
Urazy pazurów – naderwania, pęknięcia i zerwania
Zimą ryzyko urazów pazurów u psów wyraźnie wzrasta. Oblodzone chodniki, zamarznięte koleiny, twardy śnieg oraz nierówne, ukryte pod białą warstwą podłoże sprzyjają zahaczeniom i gwałtownym przeciążeniom palców. Podczas poślizgu lub nagłej zmiany kierunku biegu może dojść do nadmiernego wygięcia pazura, jego pęknięcia, rozwarstwienia albo całkowitego zerwania z łożyska.
Pazur jest strukturą silnie unerwioną i ukrwioną, dlatego urazy tej okolicy są zwykle bardzo bolesne i obficie krwawią. Zimą dodatkowym czynnikiem pogarszającym stan tkanek jest mróz, który zmniejsza ich elastyczność, oraz sól drogowa podrażniająca odsłonięte łożysko pazura. Otwarte uszkodzenie staje się wówczas łatwą bramą dla bakterii i może prowadzić do stanu zapalnego, a nawet ropnia palca.
Objawy zerwanego lub poważnie uszkodzonego pazura mogą obejmować:
- nagłą kulawiznę i unoszenie łapy,
- krwawienie z okolicy pazura,
- wyraźną bolesność przy dotyku,
- lizanie i niepokój,
- obrzęk palca.
W przypadku całkowitego zerwania pazura, silnego krwawienia lub podejrzenia uszkodzenia kości palca konieczna jest pilna konsultacja z lekarzem weterynarii.
Jak zapobiegać urazom pazurów zimą
Profilaktyka zaczyna się od regularnego skracania pazurów. Zbyt długie pazury łatwiej zahaczają o lód, szczeliny w chodniku czy nierówności terenu. U psów aktywnych, biegających po śniegu, warto kontrolować ich długość częściej niż zwykle.
Podczas spacerów należy unikać miejsc z grubą warstwą zlodowaciałego śniegu i ostrymi bryłami lodu. W warunkach intensywnego oblodzenia można rozważyć stosowanie butów ochronnych, które zmniejszają ryzyko mechanicznych uszkodzeń.
Po każdym spacerze warto obejrzeć łapy, usunąć zbity śnieg i lód z przestrzeni między palcami oraz sprawdzić, czy któryś z pazurów nie jest pęknięty lub nadłamany. Wczesne zauważenie problemu pozwala zapobiec całkowitemu zerwaniu.
Jak pomóc w domu przy urazie pazura
Jeżeli doszło do częściowego pęknięcia pazura lub jego naderwania bez podejrzenia złamania palca, kluczowe jest szybkie opanowanie krwawienia i zabezpieczenie miejsca przed zakażeniem. Łapę należy najpierw delikatnie oczyścić z zabrudzeń przy użyciu soli fizjologicznej lub przegotowanej, ostudzonej wody, starając się nie manipulować uszkodzonym fragmentem pazura.
W przypadku krwawienia można zastosować jałowy gazik i delikatny, stały ucisk przez kilka minut. Jeśli krwawienie nie ustępuje, pomocne bywają środki o działaniu miejscowym i tamującym krwawienie. W warunkach domowych można użyć mąki ziemniaczanej, którą delikatnie dociska się do krwawiącej końcówki pazura — działa ona mechanicznie, wspomagając tworzenie skrzepu. Skuteczne są również gotowe preparaty weterynaryjne typu Kwik Stop, zawierające substancje przyspieszające obkurczenie naczyń i krzepnięcie krwi.
W niektórych sytuacjach, przy krwawieniu, ale bez odsłonięcia łożyska pomocny może być także nadmanganianu potasu. Kryształkami delikatnie pokryj krwawiące miejsce i zostaw na kilka minut.
Nie należy samodzielnie wyrywać luźno zwisającej części pazura, jeśli jest on jeszcze przytwierdzony i bolesny, ponieważ może to nasilić uraz, ból i krwawienie. W domu można zabezpieczyć łapę lekkim, przewiewnym opatrunkiem oraz zabezpieczyć miejsce urazu przed lizaniem.
Jeśli krwawienie jest obfite, trwa dłużej niż kilkanaście minut mimo ucisku lub pazur został zerwany w całości, konieczna jest pilna konsultacja z lekarzem weterynarii.
Zioła wspierające gojenie przy urazach pazurów
NAGIETEK LEKARSKI (Calendula officinalis): miejscowo w formie naparu do przemywania lub maści wspiera gojenie, działa przeciwzapalnie i lekko antyseptycznie.
SZAŁWIA LEKARSKA (Salvia officinalis): miejscowo do przemywania, wykazuje działanie przeciwbakteryjne i może ograniczać ryzyko nadkażenia.
KRWAWNIK POSPOLITY (Achillea millefolium): stosowany miejscowo wspomaga tamowanie drobnych krwawień i działa przeciwzapalnie.
Homeopatia przy urazach pazurów
ARNICA MONTANA: rozważana bezpośrednio po urazie mechanicznym, gdy dominuje ból i obrzęk tkanek. Dawkowanie: 1 dawka 30CH, 2–3 razy dziennie przez 2–3 dni.
HYPERICUM PERFORATUM: wskazywany przy bardzo bolesnych urazach w obrębie silnie unerwionych tkanek, takich jak palce i pazury. Dawkowanie: 1 dawka 30CH, 2–3 razy dziennie przez 3–5 dni.
CALENDULA OFFICINALIS: stosowana wspierająco przy uszkodzeniach skóry i łożyska pazura, aby sprzyjać prawidłowemu gojeniu. Dawkowanie: 1 dawka 30CH, 2 razy dziennie przez 5 dni.
Skaleczenia opuszek – szkło i ostry lód pod śniegiem
Zimowa warstwa śniegu często ukrywa to, czego nie widać na pierwszy rzut oka. Pod białą pokrywą mogą znajdować się odłamki szkła, metalowe elementy, ostre kamienie czy twarde bryły lodu o nieregularnych krawędziach. Podczas biegu lub energicznej zabawy pies może nadepnąć na taki przedmiot z dużą siłą, co prowadzi do przecięcia opuszki.
Opuszki są dobrze ukrwione, dlatego nawet niewielkie skaleczenie może wyglądać poważnie z powodu krwawienia. Jednocześnie głębsze rany bywają bolesne i utrudniają chodzenie, a kontakt z solą drogową oraz zanieczyszczeniami zwiększa ryzyko zakażenia.
Jak pomóc w domu przy skaleczeniu opuszki
W przypadku skaleczenia najpierw należy spokojnie obejrzeć łapę i sprawdzić, czy w ranie nie znajduje się ciało obce, takie jak odłamek szkła czy drobny kamień. Jeśli coś jest widoczne i łatwe do usunięcia, można delikatnie wyjąć je pęsetą, unikając pogłębiania uszkodzenia. Następnie ranę warto dokładnie przepłukać solą fizjologiczną lub przegotowaną, ostudzoną wodą, aby usunąć zabrudzenia i zmniejszyć ilość bakterii.
Po oczyszczeniu wskazane jest zastosowanie środka dezynfekującego bez alkoholu, który nie będzie dodatkowo podrażniał tkanek. Na czystą i osuszoną ranę można nałożyć cienką warstwę maści o działaniu antybakteryjnym, na przykład preparatu typu Tribiotic, i zabezpieczyć miejsce lekkim, jałowym opatrunkiem.
Alternatywą wspierającą gojenie, szczególnie przy powierzchownych ranach, może być miód Manuka lub dobrej jakości miód naturalny zastosowany pod opatrunek. Miód działa przeciwbakteryjnie, utrzymuje wilgotne środowisko sprzyjające regeneracji i wspiera naturalne procesy naprawcze skóry. Opatrunek należy regularnie zmieniać i kontrolować, czy nie pojawia się obrzęk, wysięk lub nieprzyjemny zapach.
Jeżeli rana jest głęboka, brzegi są szeroko rozchylone, krwawienie jest intensywne albo nie ustępuje mimo ucisku, a także gdy w ciągu 48 godzin nie widać poprawy lub pojawiają się objawy stanu zapalnego, konieczna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.
Odmrożenia – uszy, ogon i opuszki w strefie ryzyka
Odmrożenia powstają w wyniku długotrwałego działania niskiej temperatury, zwłaszcza przy silnym wietrze i wilgoci. Najbardziej narażone są miejsca słabiej ukrwione i oddalone od centrum ciała, takie jak końcówki uszu, ogon, moszna u samców oraz opuszki łap. U ras krótkowłosych, małych, wychudzonych lub bardzo młodych i starszych zwierząt ryzyko jest wyraźnie większe.
Początkowo skóra może być blada, chłodna i twarda w dotyku. W miarę ogrzewania pojawia się zaczerwienienie, obrzęk oraz bolesność. W cięższych przypadkach dochodzi do powstawania pęcherzy, a nawet martwicy tkanek.
W przypadku podejrzenia odmrożenia należy jak najszybciej przenieść zwierzę do ciepłego, suchego pomieszczenia. Ogrzewanie powinno być stopniowe – najlepiej poprzez okrycie kocem i delikatne ogrzewanie własnym ciepłem ciała. Można zastosować letnie, nigdy gorące okłady. Nie wolno masować ani intensywnie pocierać odmrożonego miejsca, ponieważ kruche, uszkodzone tkanki łatwo ulegają dalszemu urazowi.
Jeśli pojawiają się pęcherze, ciemne zabarwienie skóry, silny ból lub brak czucia w danej okolicy, konieczna jest pilna konsultacja weterynaryjna.
Hipotermia – gdy organizm traci kontrolę nad temperaturą
Hipotermia to stan obniżenia temperatury ciała poniżej normy fizjologicznej. Może rozwinąć się u psa lub kota przebywającego zbyt długo na mrozie, zwłaszcza gdy sierść jest mokra. Szczególnie narażone są zwierzęta małe, chore, bardzo młode oraz seniorzy.
Objawy obejmują silne drżenie mięśni, apatię, spowolnienie reakcji, sztywność ruchów, a w cięższych przypadkach zaburzenia świadomości i spadek częstości akcji serca. Z czasem drżenie może ustąpić, co bywa mylnie interpretowane jako poprawa, podczas gdy w rzeczywistości oznacza wyczerpanie mechanizmów obronnych organizmu.
W takiej sytuacji należy natychmiast przenieść zwierzę do ciepłego pomieszczenia, osuszyć sierść i stopniowo ogrzewać je kocami. Można zastosować termofor owinięty w ręcznik, umieszczony w okolicy klatki piersiowej i brzucha, unikając bezpośredniego kontaktu ze skórą. Nie należy stosować gorącej wody ani gwałtownego ogrzewania.
Zatrucie glikolem – śmiertelne zagrożenie
Glikol etylenowy, składnik wielu płynów do chłodnic i odmrażaczy, ma słodki smak, który może przyciągać zwierzęta. Nawet niewielka ilość tej substancji jest silnie toksyczna. Do zatrucia dochodzi najczęściej poprzez zlizywanie rozlanego płynu z parkingu, garażu lub kałuży powstałej po wycieku z samochodu.
Po spożyciu glikol szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, a jego metabolity uszkadzają nerki, prowadząc do ostrej niewydolności nerek. W pierwszych godzinach mogą pojawić się objawy przypominające upojenie alkoholowe, takie jak chwiejny chód, wymioty, nadmierne pragnienie i osowiałość. Następnie rozwijają się objawy ciężkiego uszkodzenia nerek, w tym brak apetytu, spadek ilości oddawanego moczu, a w końcu jego całkowity brak.
Pierwsza pomoc przy zatruciu glikolem
W przypadku podejrzenia spożycia glikolu liczy się czas. Konieczna jest natychmiastowa pomoc weterynaryjna, najlepiej w ciągu pierwszych godzin od zdarzenia. Leczenie polega na podaniu specyficznej odtrutki (fomepizol lub etanol) oraz intensywnej terapii płynowej.
Jeżeli dojazd do lecznicy weterynaryjnej zajmie więcej czasu – podaj węgiel aktywowany w dawce 1–4 g/kg masy ciała doustnie, jednak w przypadku glikolu może być to niewystarczające, aby skutecznie zabezpieczyć przed wchłonięciem toksyny.
Profilaktyka polega na przechowywaniu chemikaliów w szczelnych pojemnikach, natychmiastowym usuwaniu wycieków oraz pilnowaniu zwierzęcia podczas spacerów, aby nie piło z kałuż i nie zlizywało nieznanych substancji z podłoża.
6 zagrożeń dla zdrowia psa i kota zimą
Zima to okres, w którym zagrożenia dla zdrowia psa i kota przybierają różne formy – od mechanicznych urazów łap i pazurów, przez odmrożenia i hipotermię, aż po groźne zatrucia chemiczne. Wiele z tych problemów można ograniczyć dzięki uważnej obserwacji, odpowiedniej profilaktyce i szybkiej reakcji na pierwsze niepokojące objawy.
Regularna kontrola łap po spacerze, ochrona przed mrozem i wilgocią, dbałość o nawodnienie oraz czujność wobec potencjalnych toksyn w środowisku znacząco zwiększają bezpieczeństwo zwierzęcia. Szczególnie ważne jest, by nie pozwalać psom i kotom pić z kałuż ani zlizywać przypadkowych płynów z podłoża, ponieważ zimą mogą one zawierać niebezpieczne substancje, takie jak glikol.
6 zagrożeń dla zdrowia psa i kota zimą – zasady stosowania homeopatii. Leki homeopatyczne stosuje się w postaci granulek, tabletek lub kropli. Dawkowanie zależy od rodzaju leku, a także od stopnia zaawansowania rany. Ogólne zasady dawkowania:
1 DAWKA dla dorosłego psa lub kota to:
- 1 tabletka
- 5 granulek
- 5 kropli
Dla szczeniąt lub kociąt należy zastosować 1/2 dawki. Dla bardzo dużych psów lub w ostrych stanach można zastosować półtorej dawki.
Zapraszamy na naszą stronę: Poradnik Weterynaryjny z informacjami na temat zdrowia psów i kotów. Zapisując się na nasz biuletyn otrzymasz przydatne porady prosto do skrzynki mailowej.
Wesprzyj nasze działania wpłacając darowiznę lub przekaż 1,5% podatku.
Dziękujemy!