Czy Hantawirus jest groźny dla psów i kotów oraz ich opiekunów?

Add a header to begin generating the table of contents

Czy Hantawirus jest groźny dla psów i kotów oraz ich opiekunów? Od blisko miesiąca media na całym świecie z zapartym tchem śledzą losy wycieczkowca MV Hondius. Statek pasażerski, płynący pod holenderską banderą z Argentyny, stał się miejscem wybuchu groźnego ogniska hantawirusa. W poniedziałek jednostka dopłynęła do portu w Rotterdamie. Trzy osoby zmarły, potwierdzono osiem zakażeń, a załogę – w tym kapitana, Polaka Jana Dobrogowskiego – czeka ścisła kwarantanna. Na pokładzie ruszyła skomplikowana dekontaminacja.

Jednocześnie na początku tygodnia napłynęły wiadomości z USA, gdzie dorosły mieszkaniec hrabstwa Douglas (Kolorado) zmarł z powodu infekcji hantawirusem. Ten przypadek nie był jednak powiązany ze statkiem i dotyczył innej, typowej dla Ameryki Północnej odmiany wirusa.

W obliczu tak intensywnych doniesień medialnych, wielu opiekunów zwierząt domowych w Polsce zadaje nam kluczowe pytanie: Czy mój pies, kot lub domowy szczur może zarazić się hantawirusem i przenieść go na moją rodzinę? Opierając się na wytycznych CDC (amerykańskiego Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom) oraz komunikatach polskiego Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS), przygotowaliśmy dla Was zestawienie najważniejszych faktów.

Szczep Andes i przełom na statku MV Hondius

Hantawirusy to patogeny, których naturalnym rezerwuarem są dzikie gryzonie. Wirus znajduje się w ich moczu, odchodach i ślinie. Przez lata medycyna stała na stanowisku, że człowiek może zarazić się wyłącznie od gryzonia (głównie drogą wziewną, wdychając aerozol z wyschniętych odchodów).

Sytuacja na statku MV Hondius przyniosła jednak zwrot, który zelektryzował świat nauki. Ognisko choroby zostało wywołane przez specyficzny szczep Andes (pochodzący z Ameryki Południowej). Co niezwykle istotne i alarmujące – na pokładzie wycieczkowca doszło do bezpośredniego przeniesienia wirusa z człowieka na człowieka, co wcześniej w przypadku hantawirusów praktycznie się nie zdarzało. Szczep Andes jest obecnie jedyną znaną odmianą tego patogenu, która posiada zdolność transmisji między ludźmi przy bliskim kontakcie. To właśnie dlatego światowe organizacje zdrowia uznały to ognisko za tak poważne ostrzeżenie.

Jakie objawy wywołuje hantawirus u ludzi?

Okres wylęgania choroby trwa średnio od 12 do 16 dni, ale może wahać się w szerokim przedziale od 5 do nawet 42 dni. Przebieg infekcji bywa zróżnicowany – od lekkiego i bezobjawowego, aż po stany zagrożenia życia. Do podstawowych objawów zakażenia u ludzi należą:

Ostry i nagły początek choroby: gwałtowny skok temperatury ciała (powyżej 37,8°C).
Silne bóle: pacjenci skarżą się na intensywne bóle brzucha, głowy oraz karku.
Objawy ogólne i żołądkowo-jelitowe: skrajne osłabienie organizmu, nudności, wymioty oraz biegunka.
Problemy z układem oddechowym: w miarę rozwoju choroby pojawia się uporczywy kaszel, silna duszność (fluid w płucach/obrzęk płuc) oraz postępująca niewydolność oddechowa. Bez natychmiastowej pomocy pacjent w ciągu 24–48 godzin od fazy płucnej może umrzeć.
Objawy ze strony nerek i układu krążenia: wirus niszczy naczynia krwionośne i nerki. Dochodzi do drastycznego spadku ciśnienia i zaburzeń pracy serca. Towarzyszy temu wzrost poziomu kreatyniny oraz białkomocz i krwiomocz.
Najgroźniejsze powikłania: krwawienia z przewodu pokarmowego oraz powstawanie niebezpiecznych zakrzepów naczyniowych.

Choroba nie ma specyficznego leczenia (nie ma na nią lekarstwa ani szczepionki) – pacjentom podaje się wyłącznie leczenie objawowe, najczęściej na oddziałach intensywnej terapii (OIOM). Śmiertelność bez wdrożenia opieki medycznej może sięgać nawet 30-40%.

Sytuacja epidemiologiczna w Polsce

Główny Inspektor Sanitarny uspokaja: zagrożenie hantawirusem ze statku MV Hondius pozostaje w Polsce na bardzo niskim poziomie. Choć nadzorem epidemiologicznym objęto cztery osoby w naszym kraju (miały kontakt z pasażerami), to w Polsce nie ma ani jednej osoby z potwierdzoną chorobą. Co więcej, w naszym kraju nie występują dzikie gryzonie, które byłyby rezerwuarem niebezpiecznego szczepu Andes.

Warto jednak pamiętać, że inne szczepy hantawirusów (wywołujące m.in. gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym – HFRS) występują w Polsce naturalnie. Narażeni na nie są głównie rolnicy, leśnicy czy turyści mający kontakt z dzikimi gryzoniami w lasach czy starych szopach.

Czy Twój pies lub kot jest zagrożeniem?

Psy oraz koty nie stanowią bezpośredniego źródła zagrożenia dla swoich opiekunów i nie mogą zarazić człowieka hantawirusem. Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi CDC, zwierzęta towarzyszące co prawda mogą ulec zakażeniu – najczęściej w wyniku polowania na dzikie gryzonie – jednak ich organizmy doskonale radzą sobie z tym patogenem. Czworonogi przechodzą infekcję z reguły bezobjawowo, a sam wirus w żaden sposób nie zagraża ich zdrowiu ani życiu. Ponieważ zwierzęta te nie przenoszą wirusa na ludzi, bezpieczne pozostaje zarówno ich głaskanie, jak i codzienny kontakt z ich śliną czy sierścią.

Zagrożenie dla domowników ma charakter wyłącznie pośredni i wynika bezpośrednio z naturalnego instynktu łowieckiego psów i kotów. Kiedy polujący pupil przynosi upolowaną, zakażoną mysz leśną do domu, garażu czy stodoły, nieświadomie wprowadza źródło wirusa do naszego bezpośredniego otoczenia. Niebezpieczeństwo tkwi w odchodach, ślinie czy moczu pozostawionym przez dzikiego gryzonia. Prawdziwy problem pojawia się w momencie, gdy ludzie natrafiają na takie ślady i zaczynają sprzątać dane miejsce w nieprawidłowy sposób, doprowadzając do uniesienia się groźnych cząsteczek w powietrze.

Co z domowymi gryzoniami? (Szczury, chomiki, świnki morskie)

Wiele rodzin utrzymuje w domach małe ssaki. Czy domowy szczur, chomik lub świnka morska mogą przenieść hantawirusa?

Hodowlane gryzonie domowe nie są nosicielami hantawirusów i są całkowicie bezpieczne, o ile pochodzą ze sprawdzonych hodowli i nigdy nie miały kontaktu z dzikimi myszami czy szczurami z zewnątrz. CDC przypomina jednak o podstawowych zasadach:

Klatki i woliery domowych gryzoni muszą być bezwzględnie odizolowane od dostępu dzikich szkodników.
Ze względów ogólnozdrowotnych (nie tylko przez hantawirusy), CDC nie zaleca posiadania gryzoni (nawet domowych) rodzinom z dziećmi poniżej 5. roku życia, kobietom w ciąży oraz osobom z obniżoną odpornością.

4 żelazne zasady profilaktyki według CDC i Vet-Alert

Aby w pełni zabezpieczyć swój dom, nie trzeba panikować, wystarczy wdrożyć proste nawyki higieniczne:

Zabezpiecz budynki: Uszczelnij szpary w fundamentach i okolicach rur, by dzikie gryzonie nie wchodziły do domu.
Karmę przechowuj hermetycznie: Otwarty worek z karmą dla psa lub kota to idealna pożywka dla myszy. Zawsze przesypuj jedzenie do szczelnych, plastikowych lub metalowych pojemników.
Izoluj domowe gryzonie: Nie dopuszczaj do kontaktu domowego szczura z dzikimi osobnikami.
NIGDY nie zamiataj odchodów gryzoni na sucho! To najważniejsza zasada. Jeśli sprzątasz piwnicę lub garaż i widzisz ślady myszy, użycie miotły lub odkurzacza uniesie wirusa w powietrze, skąd trafi prosto do Twoich płuc. Zawsze załóż rękawiczki, obficie spryskaj odchody środkiem dezynfekującym, odczekaj kilka minut i zetrzyj wszystko na mokro ręcznikiem papierowym.

Podsumowanie: Medycyna oparta na faktach

Sytuacja na statku MV Hondius to dla świata ważny test i sygnał, że musimy być przygotowani na dynamicznie zmieniające się patogeny. W przypadku hantawirusa nasze psy i koty są bezpieczne i nie stanowią dla nas bezpośredniego zagrożenia.

Pamiętajmy jednak, że silny organizm to najlepsza tarcza. Dbając o wysokiej jakości dietę i naturalną suplementację naszych czworonogów (witaminy, antyoksydanty czy nienasycone kwasy tłuszczowe wspierające odporność), budujemy ich naturalną odporność na wszelkie wyzwania środowiskowe. Spokój, higiena i mądra profilaktyka – to nasze najlepsze narzędzia.

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację zastrzeżenia dotyczącego treści. Zapraszamy na naszą stronę: Poradnik Weterynaryjny z informacjami na temat zdrowia psów i kotów. Zapisując się na nasz biuletyn otrzymasz przydatne porady prosto do skrzynki mailowej.
Wesprzyj nasze działania wpłacając darowiznę lub przekaż 1,5% podatku.
Dziękujemy!